70-lecie Instytutu Polskiego Akcji Katolickiej w Wielkiej Brytanii

14 października Instytut Polskiej Akcji Katolickiej w Wielkiej Brytanii (IPAK) uroczyście obchodził 70-lecie swego powstania. Instytut zrzeszający katolików świeckich został utworzony w 1947 roku, aby wspierać potrzeby duchowe Polaków, którzy po zakończeniu drugiej wojny światowej znaleźli się na emigracji w Wielkiej Brytanii.

Uroczystości rocznicowe IPAKu rozpoczęły się w polskim kościele Chrystusa Króla na Balham Mszą celebrowaną przez ks. biskupa Wiesława Lechowicza, delegata Konferencji Episkopatu Polski do spraw Duszpasterstwa Emigracji Polskiej. Pod koniec liturgii bp Lechowicz odznaczył Medalem za Zasługi dla Kościoła i Narodu, nadanym przez Prymasa Polski abpa Wojciecha Polaka, Krystynę Mochlińską, byłą wieloletnią prezes IPAK.

Część oficjalna odbyła się w Klubie Orła Białego na Balham. Przemawiający goście honorowi i wieloletni działacze IPAKu przypomnieli rolę zrzeszenia w środowiskach emigracyjnych i osoby, które z pasją i sercem go prowadziły, często w bardzo trudnej sytuacji politycznej.

Uroczystość rozpoczął powitaniem gości pan Zenon Handzel, prezes Instytutu Polskiego Akcji Katolickiej w Wielkiej Brytanii. Prezes poinformował o szeregu listów gratulacyjnych, jakie otrzymał IPAK z okazji swego jubileuszu:

– List Kardynała Zenona Grocholewskiego z Rzymu, emerytowanego prefekta Kongregacji Wychowania Katolickiego;

– List Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, prof. Arkadego Rzegockiego;

– List biskupa Wiesława Lechowicza, delegata Konferencji Episkopatu Polski do spraw Duszpasterstwa Emigracji Polskiej;

Prezes poinformował także, że bp Wiesław Lechowicz przywiózł list Prymasa Polski abpa Wojciecha Polaka, a prof. Artur Andrzejuk - list rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ks. prof. dra hab. Stanisława Dziekońskiego. Następnie dalsze prowadzenie prezes Handzel przekazał wiceprezesowi panu Włodzimierzowi Mier-Jędrzejowiczowi, który po przedstawieniu krótkiej historii IPAK oddawał głos kolejnym mówcom:

Przemówienia i przesłania przedstawili:
– ks. bp Wiesław Lechowicz, delegat KEP do spraw Duszpasterstwa Emigracji Polskiej;
– prof. Arkady Rzegocki, Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;
– ks. prałat Stefan Wylężek, rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii;
– ks. prałat Władysław Wyszowadzki, asystent kościelny IPAK-u;
– pani Urszula Furtak, prezes Krajowej Akcji Katolickiej;
– pani Krystyna Mochlińska, poprzednia prezes IPAK-u;
– ks. prałat dr Krystian Gawron, wicerektor Polskiej Misji Katolickiej we Francji i rektor Seminarium Polskiego w Paryżu;
– prof. dr hab. Artur Andrzejuk z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Gość honorowy prof. Arkady Rzegocki, Ambasador RP w UK, powiedział:
„Siedemdziesiąt lat istnienia jest niezwykłym osiągnięciem dla organizacji, która działała głównie w oparciu o społeczne zaangażowanie i ogromny wysiłek jej członków, w bardzo trudnych momentach historycznych. To oznacza, że wiele celów i marzeń tych, którzy zakładali Instytut Polskiej Akcji Katolickiej udało się zrealizować. Jednocześnie jest to bardzo dobra chwila, aby spojrzeć w przyszłość i jak najlepiej wykorzystać ten niezwykły moment w relacjach polsko-brytyjskich. Jeszcze nigdy Wielka Brytania nie była tak zainteresowana Polską jak w tej chwili. To odnosi się nie tylko do relacji politycznych, ale również ekonomicznych i społecznych. Media brytyjskie są obecnie niezwykle zainteresowane Polską, czego wyrazem jest fakt, że w Financial Times ukazują się średnio jeden – dwa artykuły o Polsce dziennie. Chcielibyśmy aby Brytyjczycy kojarzyli Polskę ze sprawami, z których możemy być dumni. Taką rzeczą są nasza duchowość i religijność. Rolą IPAKu było właśnie krzewienie, głównie wśród Polaków, którzy znaleźli się w Wielkiej Brytanii, życia duchowego, religijności i głębszego myślenia o roli i miejscu człowieka we wszechświecie. Siła ducha i idea były motorem działania IPAKu. To one gromadziły Polaków przekonanych o wartości polskiej kultury i roli Polski w Europie. Przyszłość IPAKu będzie zależała od ludzi, którzy się w jego działalność zaangażują.”

Wiceprezes IPAKu, dr Włodzimierz Mier-Jędrzejowicz, przypomniał pierwotną rolę IPAKu w środowisku emigracyjnym: „IPAK był nie tylko podporą duchową, ale również formą oparcia – strukturą organizacyjną dla ludzi, którzy znaleźli się w Anglii bez korzeni – rodzin i więzów społecznych niezbędnych do życia. Na przykład, stowarzyszenie wydawało książki o tym jak wychowywać dzieci, czym jest rodzina.”

Prof. Artur Andrzejuk odczytał list Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

Wzruszającym momentem obchodów było wręczenie odznaczenia pani Grażynie Bieleckiej, która przez 25 lat była Sekretarzem Generalnym IPAKu. Papież Franciszek uczynił ją Damą Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego.

Siedemdziesiąte urodziny IPAKu zakończyły się koncertem, podczas którego znani polscy artyści połączyli tradycję z nowoczesnością. Utwory Chopina i Padarewskiego wykonał znany polski pianista emigracyjny Ryszard Bielicki. Ukołysała lirycznie publiczność urodzona we Lwowie harfistka Alina Bzhezhinska. Natomiast zaskoczeniem dla wszystkich był potężny bas-baryton siedemnastoletniego Jakuba Gawrysiaka, który śpiewał arię Skołuby ‘Ten zegar stary’ ze Strasznego Dworu, Moniuszki. Po klasyce, piosenki liryczne i kabaretowe wykonała Izabela Wilczyńska w akompaniamencie Anity Łazińskiej. Na koniec rozmarzył nas i wzruszył polonez ‘Pożegnanie ojczyzny’ Michała Ogińskiego w wykonaniu Ryszarda Bielickiego.


Tekst dzięki uprzejmości prof. Artura Andrzejuka, fotografie: Teresa Mamourt, Marek Borzęcki

  1. Mszy św. koncelebrowanej przewodniczy bp Wiesław Lechowicz, z jego prawej strony - ks. Krystian Gawron, z polskiej Misji Katolickiej we Francji, po lewej - ks. Stefan Wylężek, rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, a obok niego ks. Władysław Wyszowadzki, asystent kościelny IPAK i proboszcz na Bahlam
  2. Uczestnicy uroczystości w kościele na Bahlam. W pierwszej ławce siedzą (od prawej): prezes IPAK Zenon Handzel, jego Małżonka Maria Hencel, Michał Mazurek, konsul przy Ambasadzie RP , Ambasador RP w Wielkiej Brytanii, prof. Arkady Rzegocki, po drugiej stronie: dr Bernice McManus-Falkowska, dr Izabella Andrzejuk, prof. Artur Andrzejuk, prezes Krystyna Mochlińska 
  3. Prymasowskie odznaczenie dla pani prezes Krystyny Mochlińskiej
  4. W pierwszym rzędzie siedzą (od lewej): ks. Stefan Wylężek, rektor Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii, Michal Mazurek, konsul przy Ambasadzie RP  bp Wiesław Lechowicz, delegat Konferencji Episkopatu Polski do spraw Duszpasterstwa Emigracji Polskiej, Ambasador RP w Wielkiej Brytanii, prof. Arkady Rzegocki, prezes Instytutu Krajowego Akacji Katolickiej pani Urszula Furtak, prezes IPAK Zenon Handzel, jego Małżonka Maria Hencel, prezes Krystyna Mochlińska 
  5. Prof. Artur Andrzejuk odczytuje list Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
  6. Pani Grażyna Bielecka, Dama Orderu Świętego Grzegorza Wielkiego
  7. Ambasador prof. Arkady Rzegocki w rozmowie z Jakubem Gawrysiakiem
  8. Izabela Wilczyńska
  9. Ryszard Bielicki