Instytut Polski Akcji Katolickiej

 

Zarząd IPAK-u:

Prezes – Zenon Handzel
Asystent kościelny – ks. prał. Władysław Wyszowadzki
Sekretarz – Grażyna Bielecka
Biuro – Barbara Flis

Biuro czynne w poniedziałki w godz. 11.00-15.00
tel. (020) 7704 7661
e-mail: Enable JavaScript to view protected content.

Historia Akcji Katolickiej

Początki Akcji Katolickiej sięgają XX w., kiedy to papież Pius X w encyklice „Il fermo proposito” z 1905 r zaproponował Kościołowi jej utworzenie akcji katolickiej, w celu pobudzenia i rozwinięcia aktywności apostolskiej świeckich. Jednak struktury organizacyjne ukształtowały się dopiero za pontyfikatu Piusa XI, który w 1933 r. powiedział, że Akcja Katolicka jest „udziałem świeckich w apostolstwie hierarchicznym Kościoła”.

Początkowo Akcja Katolicka działała tylko we Włoszech, jednak z czasem rozprzestrzeniła się na inne kraje. W Polsce jej początki datują się na 1928 r., kiedy to została powołana specjalna Komisja Episkopatu ds. Akcji. Działalność w całym kraju rozpoczęła się w 1930 r., kiedy to kard. Hlond erygował Naczelny Instytut Akcji Katolickiej z siedzibą w Poznaniu. W tym też roku został zatwierdzony przez Piusa XI polski Statut, który obok włoskiego, był jedynym usankcjonowanym przez samego papieża.

„Niezastąpionym środkiem formacji apostolskiej świeckich są organizacje, stowarzyszenia i ruchy katolickie. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Akcja Katolicka, która kiedyś w Polsce była tak żywa i przyniosła tyle wspaniałych owoców. Trzeba więc, aby na nowo odżyła.”

Święty Jan Paweł II, 1993r.

Patronem Akcji Katolickiej w Polsce został św. Wojciech, a święto patronalne wyznaczono na Chrystusa Króla Wszechświata, obchodzone w ostatnią niedzielę listopada. W latach 1930-32 biskupi powoływali Diecezjalne Instytuty Akcji Katolickiej. Zaczęto też wydawać w 1931 r. „Ruch Katolicki”, a od 1936 r. tygodnik „Kultura”. W trosce o rozwój duchowy członków, wydawano Biblioteczkę Rekolekcyjną oraz powołano Centralę Filmową, która rozprowadzała wartościowe filmy. Starano się też pogłębiać formację duchową i intelektualną członków. Uczestnicy Akcji brali udział we wspólnych Mszach św., zebraniach formacyjnych i rekolekcjach zamkniętych, które były w ówczesnych czasach nowością w życiu Kościoła. Poruszano na nich m.in. sprawy społeczne, edukacyjne, działalność charytatywną i apostolstwo trzeźwości. W 1939 r. do Akcji Katolickiej należało ok. 750 tys. osób. Czas wojny i okres komunistyczny zaprzepaścił działalność Akcji, która odrodziła się w Polsce dopiero w 1996 r., kiedy Prymas Polski kard. Józef Glemp powołał Akcję Katolicką w Polsce z siedzibą w Warszawie. Zatwierdził też Statut. Od tego czasu prężnie rozwija się ona w całym kraju. Już w 1998 r. odbyło się pierwsze po wojnie posiedzenie Rady Krajowego Instytutu Akcji Katolickiej w Polsce. Prezesem Zarządu Krajowego AK została Halina Szydełko, a na Krajowego Asystenta Akcji Katolickiej wybrano bp. Piotra Jareckiego. Akcja Katolicka w Polsce liczy obecnie ok. 30 tys. członków i jest obecna we wszystkich diecezjach, gdzie prowadzi bardzo aktywną działalność na różnych poziomach życia parafialnego.

Akcja Katolicka w Wielkiej Brytanii

Z przedwojennej Akcji Katolickiej wyrósł działający w Wielkiej Brytanii Instytut Polski Akcji Katolickiej, zwany popularnie IPAK-iem. Jego początki sięgają 1943 r., kiedy to, w odpowiedzi na naturalne potrzeby religijne żołnierzy, posiadających nie zawsze ugruntowaną formację religijną, został on powołany do życia przez bp. Karola Radomskigo i bp. Józefa Gawlinę. Wtedy głównym celem było odrodzenie duchowe żołnierzy II Korpusu. Działalność z tego okresu skupiała się przede wszystkim na pracy wydawniczej. Publikowano modlitewniki i okolicznościowe ulotki. Wynajmowano również kaplice i kościoły oraz niesiono rzeczową i duchową pomoc rodzinom. Duży nacisk kładziono na zorganizowanie świeckiego apostolstwa, szerzenie i pogłębianie prawd wiary, znajomości nauczania Kościoła oraz wzmacnianie tradycyjnego polskiego przywiązania do Kościoła. Równolegle budowano struktury organizacyjne, do których można zaliczyć powoływanie lokalnych Kół Akcji Katolickich, które z czasem przekształciły się w Komitety Parafialne, a potem w Rady Ekonomiczno-Administracyjne i Duszpasterskie.

Pierwszym prezesem Akcji Katolickiej był prof. dr Antoni Jurasz (pod kierownictwem ks. bp. polowego J. Gawliny), a po ustanowieniu Instytutu Polskiego Akcji Katolickiej 2 października 1947 r. prezesem został Jan Baliński-Jundziłł; potem funkcję tę pełnił do roku 1987 inż. Olgierd Stepan (Komandor Orderu św. Grzegorza), a od 1987 r. do 2006 r. prezesem była pani Krystyna Mochlińska (Dama Orderu św. Grzegorza). Obecnie od czerwca 2006 roku obowiązki prezesa pełni Zenon Handzel.

Osiągniecia

Na przestrzeni lat do głównych osiągnięć IPAKu należało pobudzanie i szerzenie idei apostolstwa świeckich wśród Polaków w Wielkiej Brytanii, które dokonywało się na trzech płaszczyznach: rodziny, parafii i więzi międzyparafialnej. Do osiągnięć należy także zintegrowanie polskiej emigracji, która tak często była podzielona. IPAK odegrał także doniosłą rolę w życiu międzynarodowym. Jednym z głównych jego zadań było włączenie polskich organizacji kościelnych na emigracji w działalność międzynarodową, w wyniku czego prawdę o Polsce i o Kościele w Polsce głoszono na forum europejskim, szczególnie w czasie komunistycznych prześladowań. Później rolę tę przejęła Polska Rada Duszpasterska Europy Zachodniej.

Warto może tu wspomnieć, że jednym z wielkich osiągnięć Instytutu są transmitowane przez Telewizję Polonia niedzielne Msze św., co jest zasługą byłej prezes IPAK-u, p. Krystyny Mochlińskiej.

Obecnie Instytut szuka nowych rozwiązań i pomysłów, aby włączyć w swe dzieło jak największą liczbę wiernych.Organizowane są spotkania z interesującymi i znanymi ludźmi, konferencje i rozbudowywana jest sekcja charytatywna.